HES NEDİR?

Hidroelektrik Santral :

Hidroelektrik santrallar suyun enerjisinden faydalanarak elektrik üreten yapılardır. Hidroelektrik santral, suyun potansiyel enerjisinin mekanik enerjiye ve mekanik enerjinin de elektrik enerjisine dönüştürüldüğü yerdir.

Hidroelektrik santralarda özellikle bakımından aşağıdaki tipleştirmeler yapılabilir:
a- Düşülerine Göre:
Orta düşülü santrallar :Düşü 15-50 metre arasında
Yüksek düşülü santrallar :Düşü 50 metreden büyük

b- Ürettikleri Enerjinin Karakter ve Değerine Göre:
Baz santrallar :Devamlı olarak enerji üreten santrallar
Pik santrallar :Enerjinin en çok ihtiyaç duyulduğu sürede çalışan santrallardır.
Alçak düşülü santrallar :Düşü 15 metreden az

c- Kapasitelerine Göre:
Küçük kapasiteli :99 kW'a kadar
Düşük kapasiteli :100-999 kW arası
Orta kapasiteli :1000-9999 kW arası
Yüksek kapasiteli :10 000 kW ve daha fazla

d- Yapılarına Göre:
a) Yeraltı santralı
b) Yarı gömülü ve batık santral
c) Yerüstü santralı

Manyetik Alanın Döndürülme Yöntemlerine Göre:
Elektrik üretimi genel olarak manyetik alanın generatör içinde döndürülmesi ile sağlanır. Generatör içindeki manyetik alanın döndürülme yöntemlerine göre santrallar aşağıdaki tiplere ayrılabilir:

1. Dizel Santrallar
2. Hidroelektrik Santrallar
3. Termik Santrallar
4. Jeotermal Santrallar
5. Doğalgaz Santralları
6. Nükleer Santrallar
7. Rüzgar Santralları
8. Gel-Git (Med-Cezir) Santralları
9. Güneş Enerjisi İle Çalışan SantrallarDiğer Santrallar (Deniz suyundaki ısı farkından yararlanan biogaz santralları gibi) santrallar,

Yer Seçimi :

Santral yer seçimine yeteri kadar önem verilmezse, sonradan çok sorunlarla karşılaşılabilir ve santral maliyeti hesap edilenin çok üzerine çıkabilir. Onun için santral yeri, çok tecrübeli bir jeolog ve mühendisler grubu tarafından seçilmelidir. Daha sonra da bu yerde sondajlar yaptırılarak yer seçimi kesinleştirilmelidir. Yer seçiminde şu hususlara dikkat edilmelidir :
a) Detaylı bir jeolojik etüt yapılmalı; heyelan bölgesinden ve aktif faylardan uzak olmalı; kil, kum, alüvyon, dolgu ve dere yatağı üzerine oturtulmamalıdır. Santral binası mümkün olduğunca sağlam kaya üzerine otutulmalıdır. Bunu temin için gerekiyorsa santral "yarı gömülü" veya "yer altı" tipte projelendirilebilir.
b) Santral yeri, en kısa cebri boru ile ve en az düşü kaybı verilerek ulaşılabilecek bir yerde olmalıdır. Cebri borunun, yataylaştığı alt uçlarda en çok düşü kaybına sebep olduğu ve boru et kalınlığının maksimuma eriştiği hatırlanmalı ve bu suretle altlardaki düz kısmın boyu en kısa olacak şekilde santral dağ tarafa doğru yaklaştırılmalıdır.
c) Santral binası ve ilgili yapıların yerleşebileceği büyüklükte düzgün bir yer bulunmalı ve yer temini için lüzumsuz kazıya gimek ihtiyacı doğmamalıdır.
d) Santral binasına en yakın yerde ve yeterli boyutta bir şalt sahası yeri olmalıdır.
e) Üniteler, montaj sahası ve idari blok ile trafo yeri ve şalt sahasının mümkün olduğunca bir arada olması gerektiğinden bu bölümlerin rahatça yerleştirilebileceği büyüklükte bir ye olmalıdır.
f) Kuyruk suyu kanalı, nehir yatağına uygun ve ekonomik bir şekilde bağlanabilmelidir.
g) Santral kolay, ekonomik bir ulaşım yolu yapılabilecek bir yerde olmalıdır.